جستجوی پزشکان

تشخیص سرطان با آزمایش خون

تشخیص سرطان با آزمایش خون
دوشنبه ۰۳ اسفند ۱۳۹۴

تشخیص سرطان با آزمایش خون

یکی از ساده ترین و پیش پا افتاده ترین تست های آزمایشگاهی آزمایش خون می باشد  که به وسیله آن می توان به بسیاری از بیماریها و وضعیت فرد پی برد.یکی از این تست های ساده تست CBC یا همان شمارش گلبولها ی قرمز می باشد. این تست  همه آزمایشگاهها به طور روتین و روزانه انجام می شود.

اولين موردي كه در CBC اندازه گرفته مي‌شود، تعداد گلبولهاي سفيد خون در هر ميليمتر مكعب مي‌باشد. اين تعداد اهميت خاصي در ارزيابي وضعيت اين گويچه‌ها در خون دارد. گفته مي‌شود كه تعداد طبيعي گلبولهاي سفيد ۴۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ سلول در ميليمتر مكعب است و كاهش يا افزايش تعداد آنها مي‌تواند نشان دهندة بيماري‌هاي خاصي باشد. به عنوان مثال در عفونت‌ها، برخي سرطان‌ها و بيماريهاي التهابي، تعداد سلولهاي سفيد خون به بالاتر از ۱۰۰۰۰ مي‌رسد. از سوي ديگر، ضعف دستگاه ايمني و نارسايي مغز استخوان در توليد سلولهاي سفيد خون موجب مي‌گردد كه تعداد كلي سلولهاي سفيد خون به كمتر از ۴۰۰۰ برسد. با اين حال، با توجه به تعدد رده‌هاي مختلف سلولهاي سفيد، بهتر است كم و زياد شدن تعداد متعلق هر رده را معيار تشخيص‌هاي خود قرار دهيم. فرض كنيد شمارش گلبولهاي سفيد فردي ۹۰۰۰ باشد و ۹۰% اين سلولها نوتروفيل باشند، با ضرب كردن اين دو عدد در يكديگر مشخص مي‌گردد كه ۸۱۰۰ نوتروفيل در هر ميليمتر مكعب خون اين فرد وجود دارد. در صورتي كه با همين شمارش گلبولي و نسبت ۴۰% ، تعداد نوتروفيل‌هاي فرد ۳۶۰۰ عدد خواهد بود. حال به كاهش يا افزايش چند ردة سلولي سفيد توجه كنيد:

۱- نوتروپني: يعني تعداد نوتروفيل‌هاي خون كمتر از ۱۵۰۰ عدد در هر ميليمتر مكعب بشود. هرگاه اين تعداد به كمتر از ۵۰۰ برسد در اصطلاح گفته مي‌شود كه فرد دچار «آگرانولوسيتوز» شده است. بيماريهايي مانند حصبه، تب مالت، ولوسمي حاد مي‌توانند باعث نوتروپني در فرد شوند. به دنبال شيمي‌درماني يا مصرف برخي داروها نيز احتمال مي‌رود كه فرد دچار نوتروپني شود.

تشخیص سرطان با آزمایش خون

۲- نوتروفيلي: عكس حالت فوق را نوتروفيلي مي‌گويند. به عبارت دقيق‌تر افزايش نوتروفيل‌هاي خون به رقمي بالاتر از ۱۰۰۰۰عدد در ميليمتر مكعب نوتروفيلي گفته مي‌شود. اين وضعيت در چندين حالت طبيعي نيز ايجاد مي‌شود و جاي نگراني خاصي ندارد (به دنبال ورزش، در اثر درد، با مصرف سيگار، در حاملگي و زمان تخمك‌گذاري). در بيماريهاي عفوني و التهابي نيز مقدار اين ردة سلولي بالا مي‌رود كه آن نيز قابل پيش‌بيني است. دست آخر، برخي بيماريهاي سرطاني از جمله لوسمي حاد و مزمن مي‌توانند موجب نوتروفيلي شديد در فرد شوند.

۳- مونوسيتوز: هرگاه تعداد مونوسيتهاي خون بالاتر از ۷۵۰ برسد، يعني مونوسيتوز در فرد ايجاد شده است. اين وضعيت در بيماريهاي روماتيسمي، عفوني، بدخيم (مانند لوسمي و لنفوم). و گوارشي (مانند بيماريهاي التهابي روده و سوء جذب) مشاهده مي‌گردد.

۴- لنفوسيتوز: به بالا رفتن تعداد مطلق لنفوسيتهاي از عدد ۴۰۰۰ در هر ميليمتر مكعب، لنفوسيتوز گفته مي‌شود. علاوه بر بيماريهاي عفوني كه مي‌تواند موجب افزايش اين ردة سلولي گردد، لوسمي‌هاي لنفوسيتي و لنفوم نيز ممكن است موجب لنفوسيتوز گردند. مونونوكلئوز عفوني نيز از ديگر علل لنفوسيتوز مي‌باشد.

۵- ائوزينوفيلي: يعني تعداد مطلق ائوزينوفيل‌هاي خون بالاتر از ۵۰۰ در هر ميليمتر مكعب خون برسد. اين وضعيت نيز علل بسيار متنوعي دارد كه چند نمونه از آنها ذكر مي‌گردد: آلرژي‌هاي مختلف، آسم، سرطان (از جمله لوسمي)، بيماريهاي پوستي، بيماريهاي انگلي، بيماريهاي كلاژن (يا بافت همبند)

در اینجا به معرفی برخی از سرطان های رایج در بسیاری از کشورها و علائم آنها می پردازیم:

سرطان سینه

این سرطان که از سرطان های شایع در دنیا می باشد از انواع سرطانهایی است که اگر به موقع تشخیص داده شود قابل درمان است. اما اگرعلائم نادیده گرفته شوند می تواند خطرناک باشد و باعث متاستاز ( انتقال به بخشهای دیگر بدن) شود. به همین دلیل در صورت مشاهده علائم باید آنها را جدی گرفت.

علامت های احتمالی سرطان سینه :

از علائم سرطان سینه به طور کلی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • در اندازه و شکل نوک سینه تغییر ایجاد شود
  • از نوک سینه فرد مایعی به غیر از شیر خارج شود
  • در افراد بالغ شکل و اندازه کلی سینه تغییر کند
  • ضخیم شدن سینه و زیر بغل و یا ایجاد برآمدگی در این ناحیه
  • پوست سینه جوش بزند و یا دارای فرورفتگی یا چروکیدگی شود
  • در رنگ یا بافت نوک سینه و اطراف آن تغییر ایجاد شود.

سرطان پروستات

این نوع سرطان بطور شایع در بین مردان میانسال و سالمند رواج پیدا کرده است. احتمال ژنتیکی بودن این سرطان زیاد می باشد. پروستات یک نوع غده می باشد که در مردان وجود دارد و در زیر مثانه و روبروی مقعد قرار دارد و بیشتر منی را تولید می کند. سرطان پروستات معمولا  به آرامی پیشرفت کرده و در ابتدا محدود به غده پروستات می باشد و در دیگر ناحیه بدن پخش نمی شود. برخی از انواع سرطان خفیف بوده  و به کندی پیش می رود ولی سایر انواع سرطان پروستات شدید بوده  و به سرعت در بدن پخش خواهد شد. شایان ذکر می باشد که اگر سرطان پروستات فقط در ناحیه پروستات باشد و به موقع شناسایی شود دارای شانس بیشتری برای درمان می باشد..

علائم سرطان پروستات

  • مشکل در ادرار کردن به دلیل اینکه جریان ادراری باریک می شود
  • کاهش شدت خارج شدن ادرار
  • وجود خون در ادرار
  • وجود خون در منی
  • اختلال نعوظ
  • انزال و همچنین ادرار همراه با درد شدید
  • درد استخوانها
  • درد در ناحیه کمر و لگن

سرطان دهانه رحم

سرطان دهانه رحم یا سرویکس ناحیه مهبل و دهانه رحم را درگیر می سازد ، معمولا بی نظمی سلول ها و تولید آن ها باعث می شود که این بیماری در زنان بروز نماید ، البته عامل اصلی این بیماری را ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV ایجاد می نماید .

ارتباط های جنسی نا سالم و نیز مصرف دخانیات بسیار زیاد می تواند عامل ایجاد کننده این بیماری باشد ، در ادامه این بیماری افراد مبتلا به بیماری ایدز را نیز تهدید می کند ، چکاپ مرتب و واکسینه شدن در مقابل این ویروس می تواند از ابتلای فرد به این سرطان جلوگیری نماید .

سرطان خون

از آنجا که سلولهای سرطان خون در خود خون هستند، پس همراه با سلولهای خونی در سراسر بدن حرکت می کنند و بسته به میزان سلولهای سرطانی، علائم می تواند متفاوت باشد. افراد مبتلا به لوسمی حاد ممکن است علامتی نداشته باشند و پزشک تنها با آزمایش خون به تشخیص بیماری پی ببرد.

ولی اوضاع در افرادی که لوسمی حاد دارند کمی متفاوت است و این افراد به شدت احساس خستگی می کنند که عمده علت مراجعه شان به پزشک همین مورد می باشد. در موارد که مغز نیز درگیر شد باشد فرد احساس حالت تهوع، گیجی و سر درد می کند و ممکن است دچار تشنج شود. در این حالت می تواند سرطان نواحی دیگر بدن را نیز درگیر کند.

علائم سرطان خون

  •  تورم در ناحیه غدد لنفاوی
  • احساس خستگی  و ضعف عمومی
  • تب
  • عرق شبانه
  • کبودی و خونریزی از لثه و بینی
  • از دست دادن وزن
  • کم خونی و رنگ پریدگی
  • درد در مفاصل و ناحیه استخوانها
  • بروز عفونت یه طور مکرر

سرطان روده

این بیماری از پولییپ های روده منشا میگیرند ، در واقع پولیپ رشد غیر‌طبیعی توده‌های خوش‌خیم در جدار اعضای بدن است که پس از گذشت مدت زمانی طولانی تبدیل به سرطان میشود و علائم خود را نشان میدهد.

ابتلا به سرطان روده بزرگ یا راست روده برای افراد بالای ۵۰ سال معمول تر است چنانچه در اقوام یا یکی از نزدیکان خانوادگی خود فردی رامیشناسید که به این بیماری مبتلا است و یا تعداد این افراد از دو یا سه بیشتر است احتمال ابتلای سایر بستگان نیز وجود دارد .

ممکن است سرطان در سنین پایین تر از ۵۰ سال نیز اتفاق بیافتد ، در اغلب موارد که آماری نزدیک به ۵ تا ۱۰ درصد است ابتلا به سرطان روده بزرگ  به دلیل نقایص ژنتیکی نیز دیده میشود که منجر به بروز این اتفاق در در افرادی با سنین پایین تر میشود..

علائم سرطان روده

اولین و مهمترین علامت برای این سرطان دفع خون روشن از روده بزرگ است .

با مشاهده خون روشن در مدفوع و یا دفع مشکوک و بی اندازه ی خون به این سرطان مشکوک شوید. البته ممکن است هر فرد در طول عمر به دلیل بواسیر یا مشکلات مقعدی شاهد دفع خون دراین ناحیه باشد که جای نگرانی نیست.

این حالت نباید نگرانی ایجاد کند؛ منظور از دفع خون، خونی است که اخیرا شروع شده و چند بار تکرار می‌شود و این زنگ خطری است که بیمار با مراجعه به پزشک شکایت خود را مطرح کند تا اقدامات درمانی آغاز شود.

کاهش وزن ناگهانی و بی اراده نیز از علائم این سرطان است .

اگر دچار کاهش وزن و کم خونی شدید در یک مدت کوتاه شده اید ممکن است که مشکلات گوارشی داشته باشید . با انجام آزمایش میتوانید این مشکل را بررسی نمایید .

رشد غیرعادی سلولهای تخمدان باعث ایجاد سرطان تخمدان می شود و اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شود قابل درمان است. سرطان تخمدان پنجمین سرطان  زنان در سرارسر دنیاست و نشان داده شده در آسیای جنوب شرقی از هر ۳۰ زن یکی مبتلا به سرطان تخمدان است و در آمریکا ۲۳ هزار زن مبتلا هستند.

سرطان تخمدان

بافت تخمدان سه نوع دارد که بسته منشا بافتی ایجاد کننده،  این سرطان سه نوع دارد.که می تواند از نوع اپیتلیال،بوردرلاین و سلولهای زاینده (بنیادین) باشد.نوع دیگری نیز وجود دارد که می تواند از بافت تخمدان به سایر بافتهای بدن مثل دستگاه گوارش برود. که شایع ترین نوع آن از سلولهای اپیتلیال مشامی گیرد و انواع دیگر آن خطر کمتری دارند و قابل درمانند.

علائم سرطان تخمدان

-دردهای خفیف در ناحیه شکم و زیر شکم به طور دائم

– عادت ماهیانه نامنظم و غیر طبیعی و خونریزی واژینال

-افزایش گاز معده و نفخ و بی اشتهایی

-تهوع، استفراغ و سوء هاضمه

-افزایش یا کاهش وزن ناگهانی

-علائم ادراری و تکرر ادرار همراه با بزرگ شدن توده به وجود می آید

-ایجاد یبوست

-درد در ناحیه پشت همراه با احساس خستگی مزمن